Szukasz, jak ma wyglądać wzór decyzji o odstąpieniu od pomiarów czynników szkodliwych? Przepisy nie wprowadzają urzędowego formularza takiej decyzji. Rozporządzenie określa wyłącznie warunki, kiedy pracodawca może odstąpić od pomiarów, oraz wymogi prowadzenia rejestru i kart pomiarów. Dlatego decyzja jest dokumentem wewnętrznym pracodawcy, który musi wykazać spełnienie konkretnych progów i odstępów czasu.
Zobacz też: Odstąpienie od pomiarów: kiedy wolno przerwać badania.
Czy istnieje urzędowy wzór
Nie. Rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych (Dz.U. 2025 poz. 949) zawiera wzory jedynie dla rejestru i kart badań i pomiarów (załączniki nr 1 i 2). Nie ma wzoru „decyzji o odstąpieniu”. Treść decyzji powinna więc odzwierciedlać warunki z odpowiednich paragrafów rozporządzenia, które dopuszczają przerwę w pomiarach.
Pola wymagane przepisem
Samo rozporządzenie nie nakłada listy pól dla decyzji. Aby wykazać spełnienie warunków prawnych, decyzja powinna wprost odwzorować wymogi z właściwego paragrafu, tj. zawierać:
- Podstawę prawną i zakres: wskazanie, którego rodzaju czynników dotyczy odstąpienie i z jakiego przepisu to wynika:
- dla czynników chemicznych lub pyłów – § 7: dwa ostatnie wyniki ≤ 0,1 wartości NDS, wykonane w odstępie co najmniej 2 lat, a dla czynników o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznych – w odstępie co najmniej 6 miesięcy;
- dla promieniowania optycznego (nielaserowego i laserowego) – § 10: dwa ostatnie badania w odstępie 2 lat z poziomem ekspozycji ≤ 0,4 wartości MDE;
- dla pól/promieniowania elektromagnetycznego – § 11 ust. 2: dwa ostatnie badania w odstępie 2 lat bez stref ochronnych w miejscach pracy;
- dla hałasu i drgań mechanicznych – § 13 ust. 2: dwa ostatnie badania w odstępie 2 lat z natężeniem ≤ 0,2 wartości NDN.
- Identyfikację badań: daty dwóch ostatnich badań, nazwy czynników, stanowiska/miejsca pomiaru, oraz wartości/oceny (np. „≤ 0,1 NDS”, „≤ 0,4 MDE”, „≤ 0,2 NDN”, „brak stref ochronnych”).
- Decyzję: jednoznaczne stwierdzenie o odstąpieniu od wykonywania pomiarów dla wskazanych czynników na podstawie wymienionych wyników i przepisów.
Pola z dobrej praktyki
- Wyłączenia: zastrzeżenie, że decyzja nie dotyczy czynników z wartością NDSP, dla których obowiązuje monitoring ciągły (§ 5, zgodnie z PN-EN 482 lub normą zastępującą).
- Warunki restartu: klauzula, że w razie zmian w wyposażeniu, technologii lub warunkach pracy pomiary zostaną wznowione zgodnie z § 14.
- Zakres stanowisk: lista stanowisk/obszarów objętych decyzją i wskazanie powiązania z rejestrem oraz kartami pomiarów.
- Okres przeglądu: termin weryfikacji decyzji (np. coroczny przegląd danych narażenia).
- Konsultacje: informacja o konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami w zakresie działań pomiarowych (§ 2 ust. 2) – adnotacja.
Kto podpisuje, gdzie się przechowuje, jak długo
Kto: pracodawca lub osoba z jego upoważnieniem. To dokument wewnętrzny, więc podpis wynika z zasad reprezentacji w firmie.
Przechowywanie: brak przepisu co do tej decyzji. Dobrą praktyką jest przechowywanie jej razem z rejestrem i kartami pomiarów oraz programami/raportami pomiarowymi, tak by podczas kontroli była dostępna wraz z danymi źródłowymi.
Czasy przechowywania: wyniki badań i pomiarów przechowuje się 3 lata (§ 17 ust. 1), natomiast rejestr i karty 40 lat od ostatniego wpisu (§ 18 ust. 4). Decyzję warto trzymać co najmniej przez okres jej obowiązywania i przez minimum 3 lata – tak, by zawsze można było wykazać legalną podstawę braku bieżących wyników w tym czasie.
Najczęstsze braki
- Brak odniesienia do właściwego paragrafu (np. zastosowanie limitu „0,1 NDS” do hałasu zamiast „0,2 NDN”).
- Nieudokumentowanie odstępu czasu między dwoma ostatnimi badaniami (2 lata lub 6 miesięcy – zależnie od czynnika).
- Objęcie decyzją czynników z NDSP, mimo że dla nich wymagany jest monitoring ciągły (§ 5).
- Pomijanie klauzuli restartu pomiarów przy zmianach technologicznych, organizacyjnych lub warunków pracy (§ 14).
- Brak powiązania z rejestrem i kartami, co utrudnia szybkie wykazanie podstaw w czasie kontroli.
FAQ
Czy decyzję o odstąpieniu trzeba zgłaszać do sanepidu lub PIP?
Rozporządzenie reguluje warunki odstąpienia oraz prowadzenie i udostępnianie wyników, ale nie nakłada obowiązku zgłaszania samej decyzji organom. W praktyce należy mieć decyzję i dane z dwóch ostatnich badań do wglądu podczas kontroli.
Czy można objąć decyzją substancje z wartością NDSP?
Nie. Dla czynnika chemicznego z NDSP pracodawca prowadzi pomiary ciągłe zgodnie z § 5, co wyłącza odstąpienie w tym trybie.
Co jeśli po decyzji zmieni się technologia lub organizacja pracy?
Wtedy pomiary trzeba wykonać ponownie, bo § 14 nakazuje badania każdorazowo po zmianach wpływających na emisję lub narażenie.
Jak udokumentować progi i odstępy czasu w decyzji?
Wskaż daty i wyniki dwóch ostatnich badań oraz odnieś je do progów: ≤ 0,1 NDS (§ 7) albo ≤ 0,4 MDE (§ 10) lub ≤ 0,2 NDN (§ 13), a przy EM – brak stref ochronnych w dwóch pomiarach (§ 11 ust. 2), z wymaganym odstępem 2 lat lub 6 miesięcy dla CMR/reprotoksycznych.