W skrócie
- Do 15 stycznia co roku przekaż informację o czynnikach CMR (rakotwórczych, mutagennych, reprotoksycznych) do właściwych WSSE i OIP za rok poprzedni.
- Obowiązek dotyczy każdego pracodawcy z narażeniem na CMR. Informację składa się też niezwłocznie po rozpoczęciu działalności z CMR oraz na wniosek organów.
- Stosuj aktualny formularz z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 26 lipca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1126) – obowiązuje od 28 lipca 2024 r.
Czy musisz złożyć informację do 15 stycznia
Decyzja jest prosta:
- Jeżeli w firmie występuje narażenie pracowników na czynniki CMR – składasz informację.
- Jeżeli nie ma narażenia na CMR – obowiązek nie występuje.
Za czynniki CMR uznaje się substancje/mieszaniny sklasyfikowane jako: Carc. 1A/1B (rakotwórcze), Muta. 1A/1B (mutagenne) oraz Repr. 1A/1B (reprotoksyczne). Definicje i zakres wynikają z rozporządzenia z 26 lipca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1126) i odwołują się do CLP. Praktyczne wyjaśnienia publikują m.in. PIP Gdańsk i WSSE Opole.
Przykład: używacie mieszaniny z oznaczeniem Repr. 1B, a pracownicy mają realny kontakt w procesie pakowania. Wniosek: obowiązek sprawozdawczy występuje, mimo że wcześniej nie raportowaliście substancji reprotoksycznych.
Do kiedy i do kogo złożyć informację
- Termin: do 15 stycznia każdego roku – informacja za poprzedni rok kalendarzowy. Potwierdzają to komunikaty PIP, np. OIP Katowice i OIP Gdańsk.
- Dodatkowo: niezwłocznie po rozpoczęciu działalności z czynnikami CMR – informują o tym jednostki sanitarne, np. WSSE Opole.
- Adresaci: właściwy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (WSSE) oraz właściwy Okręgowy Inspektor Pracy (OIP). O sposobie adresowania pisze m.in. PIP Gdańsk.
Formularz i podstawa prawna
Wzór informacji określa załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 26 lipca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1126). Jednostki sanitarne komunikują, że od 28 lipca 2024 r. obowiązuje nowy formularz (np. WSSE Opole). Skorzystaj z aktualnego wzoru i sprawdź ewentualne wytyczne właściwej WSSE/OIP co do formy przekazania.
Jak ustalić, czy występuje narażenie na CMR
- Przejrzyj karty charakterystyki stosowanych substancji/mieszanin. Szukaj klasyfikacji: Carc. 1A/1B, Muta. 1A/1B, Repr. 1A/1B.
- Przeanalizuj procesy, w których czynniki CMR mogą się uwalniać (np. obróbka, rozlew, czyszczenia, prace awaryjne), nie tylko „listę magazynową”.
- Zidentyfikuj miejsca pracy i grupy pracowników dotknięte narażeniem (stałym, okresowym, incydentalnym).
- Zweryfikuj dane z oceną ryzyka, wynikami pomiarów oraz zapisami szkoleń i nadzoru nad ŚOI.
Jak przygotować informację – krok po kroku
- Zbierz rok do roku: wykaz czynników CMR, stanowiska/miejsca narażenia, liczbę osób i charakter narażenia, zastosowane środki techniczne/organizacyjne i ŚOI.
- Dołącz wyniki pomiarów środowiska pracy oraz działania po-pomiarowe.
- Uzgodnij zestawienia z przełożonymi brygad/zmian i technologiem, w tym prace nietypowe i zdarzenia awaryjne.
- Wypełnij aktualny formularz (załącznik nr 2 do Dz.U. 2024 poz. 1126) i przygotuj komplet do wysyłki do WSSE oraz OIP.
- Zachowaj potwierdzenie nadania/odbioru oraz kopię własną dokumentu.
Co łatwo pominąć
- Reprotoksyczne (Repr. 1A/1B) też wchodzą w zakres CMR – od 2024 r. należy je raportować (komunikaty sanitarne, np. PSSE Janów Lubelski).
- Incydenty i prace awaryjne mogą przesądzić o narażeniu – korzystaj z notatek zmianowych i księgi zdarzeń.
- Właściwość organów licz według miejsca pracy z CMR, nie siedziby spółki (praktyka opisana przez PIP Gdańsk).
- Spójność dokumentów: dane w informacji powinny odpowiadać ocenie ryzyka, wynikom pomiarów i szkoleniom.
Najczęstsze pytania
Czy składam informację, jeśli w tym roku nic się nie zmieniło?
Tak – jeśli w firmie występuje narażenie na CMR, informację przekazuje się co roku do 15 stycznia. Takie przypomnienia publikuje PIP, m.in. OIP Gdańsk.
Co jeśli zaczynamy używać CMR w trakcie roku?
Po rozpoczęciu działalności z CMR informację przekazuje się niezwłocznie, bez czekania do stycznia (komunikaty WSSE Opole). Potem – do 15 stycznia – informacja roczna za poprzedni rok.
Jak ustalić, gdzie wysłać i jaką formą?
Adresatami są właściwe WSSE i OIP. Właściwość ustal według miejsca wykonywania pracy z CMR. Formę/kanał przekazania (papier/elektronicznie) sprawdzisz w informacjach na stronach właściwych jednostek.
Co zrobić teraz
- Przeglądnij SDS i procesy pod kątem klas Carc./Muta./Repr. 1A/1B oraz narażeń.
- Przygotuj dane wymagane w formularzu z załącznika nr 2 do Dz.U. 2024 poz. 1126.
- Ustal właściwą WSSE i OIP, potwierdź formę przekazania i wyślij: niezwłocznie po starcie z CMR oraz corocznie do 15 stycznia.
- Archiwizuj kopie i potwierdzenia. Ustal prosty, całoroczny obieg informacji o narażeniach, by styczniowa wysyłka była formalnością.
Materiał ma charakter informacyjny.