Tło odblaskowo-fluorescencyjne dla znaków ewakuacyjnych w budynkach to zwykle zły wybór. Nie zastępuje ono wymagań dotyczących barw i widoczności określanych w Polskich Normach, a w ciemności nie zapewnia czytelności tak jak materiały fotoluminescencyjne lub znaki oświetlane. W praktyce stosuj znaki zgodne z PN‑EN ISO 7010 lub PN‑N‑01256 oraz zapewnij ich widoczność w oparciu o oświetlenie ewakuacyjne.
Odblaskowe, fluorescencyjne czy fotoluminescencyjne – gdzie tkwi różnica
- Odblaskowe: odbijają światło kierunkowe, działają dobrze przy oświetleniu latarką lub reflektorem. W ciemności bez źródła światła są niewidoczne.
- Fluorescencyjne: wzmacniają barwy w świetle dziennym lub przy UV, nie świecą w ciemności po zaniku zasilania.
- Fotoluminescencyjne: gromadzą światło i świecą w ciemności przez określony czas. To najczęściej stosowany materiał dla znaków ewakuacyjnych w budynkach, uzupełniający oświetlenie ewakuacyjne.
Gdzie powstaje niezgodność w praktyce
Polskie Normy dotyczące znaków ewakuacyjnych określają ich wzory, barwy i sposób umieszczania. Wzorcowy znak ma zielone tło i biały symbol, a na drogach ewakuacyjnych wymaga się takiej widoczności, aby umożliwić bezpieczne kierowanie ludzi do wyjścia. Zastosowanie tła odblaskowo‑fluorescencyjnego zwykle zmienia odbiór barwy, a przede wszystkim nie zapewnia czytelności po zaniku zasilania, co kłóci się z celem oznakowania i wymaganiami oświetlenia ewakuacyjnego wynikającymi z praktyki normatywnej.
Instrukcje i materiały branżowe odwołujące się do PN‑92/N‑01256 wskazują, że w znakach ewakuacyjnych używa się zielonego tła oraz symboli w barwie białej, często na materiale fotoluminescencyjnym. Jednocześnie, zgodnie z wymaganiami dotyczącymi oświetlenia ewakuacyjnego, znaki powinny pozostać widoczne także przy zaniku zasilania, co osiąga się przez ich podświetlenie lub zastosowanie materiałów fotoluminescencyjnych.
Decyzja HR lub pracodawcy: jakie materiały wybrać
- W korytarzach, halach i biurach wybieraj znaki fotoluminescencyjne lub podświetlane. Zapewniają czytelność w dymie i przy braku zasilania.
- Unikaj zamiany znaków ewakuacyjnych na wersje odblaskowo‑fluorescencyjne. Nie poprawią widoczności w ciemności i mogą nie spełnić wymogów barw.
- Zadbaj o oświetlenie ewakuacyjne, które oświetla drogę i same znaki zgodnie z praktyką norm PN‑EN 1838.
Co sprawdzić w firmie
- Karta produktu i deklaracja zgodności: czy znak odwołuje się do PN‑EN ISO 7010 lub PN‑N‑01256.
- Materiał: czy jest wyraźnie oznaczony jako fotoluminescencyjny lub czy znak jest podświetlany. Sam opis „odblaskowy/fluorescencyjny” to za mało.
- Widoczność w realnych warunkach: przejdź korytarz przy zredukowanym oświetleniu. Czy znaki są jednoznacznie czytelne z wymaganych odległości?
- Dokumenty dopuszczeniowe: w wielu obiektach pożarowo istotnych wymagane jest potwierdzenie dopuszczenia do stosowania dla oznakowania. Warto zweryfikować z dokumentacją obiektu i z rzeczoznawcą ds. ppoż.
Zobacz też
Aby spiąć dobór materiałów z właściwymi barwami i znaczeniem piktogramów, zobacz artykuł o tym, jak stosować znaki i barwy bezpieczeństwa: zasady i praktyka.
Procedura do wdrożenia
- Inwentaryzacja: sporządź listę wszystkich znaków ewakuacyjnych na drogach i przy wyjściach.
- Weryfikacja materiału: odczytaj oznaczenia producenta. Odróżnij fotoluminescencyjne od odblaskowo‑fluorescencyjnych.
- Sprawdzenie zgodności: poproś dostawcę o deklarację zgodności z PN‑EN ISO 7010 lub PN‑N‑01256 oraz o kartę parametrów świecenia w ciemności, jeśli dotyczy.
- Ocena widoczności: wykonaj próbę przy zredukowanym oświetleniu lub podczas testu oświetlenia ewakuacyjnego. Oceń czytelność i kierunkowość znaków.
- Wymiana lub uzupełnienie: w razie potrzeby wymień znaki na fotoluminescencyjne lub podświetlane. Uzupełnij lub wyreguluj oprawy oświetlenia ewakuacyjnego tak, aby doświetlały piktogramy.
- Archiwizacja: zachowaj deklaracje zgodności i ewentualne dopuszczenia w teczce ppoż./BHP.
FAQ
Czy mogę poprawić widoczność znaków doklejając taśmy odblaskowe?
To nie rozwiąże problemu widoczności po zaniku zasilania i może zaburzyć barwy znaków. Lepiej zastosować znaki fotoluminescencyjne lub właściwe oświetlenie ewakuacyjne.
Czy znak fotoluminescencyjny zwalnia z oświetlenia ewakuacyjnego?
Nie zawsze. W praktyce wymaga się, aby drogi ewakuacyjne i znaki były widoczne także dzięki oświetleniu ewakuacyjnemu. Fotoluminescencja wspiera czytelność, ale nie zastępuje systemu oświetlenia tam, gdzie jest wymagany.
Czy mogę mieszać stare znaki PN‑N‑01256 z nowymi wg PN‑EN ISO 7010?
W wielu obiektach spotyka się oba wzory. Ważne, aby zachować spójność i czytelność. Przy wymianie oznakowania warto dążyć do ujednolicenia zgodnie z aktualnie stosowaną normą.
Jak dobrać wielkość znaków do odległości?
W praktyce stosuje się relacje między wysokością znaku a odległością rozpoznania. Warto kierować się zaleceniami producenta i wynikami próby widoczności w obiekcie.
Podstawa prawna i normatywna
Polskie Normy dotyczące znaków ewakuacyjnych i ich umieszczania: PN‑92/N‑01256‑02 oraz PN‑92/N‑01256‑05. W wymaganiach dotyczących widoczności znaków i dróg ewakuacyjnych w praktyce odwołuje się także do PN‑EN 1838. Materiały branżowe wskazują na obowiązek stosowania oznakowania zgodnego z Polskimi Normami na drogach ewakuacyjnych oraz na potrzebę zapewnienia widoczności przy zaniku oświetlenia.